Gercek tanri kimdir?"

email:
mektup@incilbg.com

Putperestlik nedir?

Putperestlik, putlara tapmak demektir. Ama 'putlara tapmak' dediimiz zaman, yalnz insanlarn eliyle yaplm heykellerin nnde eilmek, secde etmek, yemek ya da kurban getirmek, demek deildir. Allahn Kitab olan Kitab-Mukaddes'ten putperestliin ne demek olduunu reniyoruz: gerek Tanr'dan baka herhangi bir varla tapmak ya da sayg gstermek, putlara tapmak demektir. Heykellerin nnde eilmekten baka u yollarda putperestlik etmi oluyoruz:


konalar pmek putperestlik ise...

... Mekke'deki kara ta pmek nedir?

Allah en batan insanlarn herhangi maddesel arac olmadan ona tapmalarn istedi. Tanrya tapmak iin Allahn prensibi batan beri yle idi:

"Allah ruhtur, ve kim Ona taparsa, Ona Ruh'ta ve gerekte tapmal." (ncil - Yuhanna 4:24)

Demek gerek tanrya tapmak iin iki art var: ruhta ve gerekte. 'Ruhta' itenlikle, gnlle, btn fikirle ve bilinli bir biimde demektir. 'Gerekte' ise, iki ey gsteriyor:
(1) tapnlan tanr, gerek tanr olmal, doru adla bilinmeli. Baka adyla yaplan herhangi bir ibadet kt ruhlara kulluk etmek demektir.
(2) Ayn zamanda ben de gereki olmalym: ikiyzllkten uzak, ve Tanrya uygun bir yaam srdrmeliyim.

Bu artlara baktmz zaman, Allahn en batan beri uygulamak istedii standardn gryoruz. Nerede tapmak, hangi pozisyonda tapmak, ibadet yaparken nereye dnmek, gnde ka defa ibadet etmek - btn bunlar 'Ruhta ve hakikatta' tapnan bir kii iin nemsiz konulardr.

Halbuki Allah, insanlar bu standarda, bu anlaya eritirmek iin, tarihin iinde uzun yllar sren bir eitim uygulad. Bu gelime 4000 sene nce balad ve 2000 sene nce tamamland. Allah bunu gerekletirmek iin en bata brahim'i, sonra btn Yahudi halkn ve en sonunda sa Mesih'i kulland. Aada bu eitim nasl oldu, adm adm greceiz.

Putperestliin kayna: BABL

Allahn Kitab olan Kutsal Kitap bize putperestliin nereden geldiini gsteriyor:

"BYK BABL, DNYA FAHELERNN VE RENLKLERNN ANASI" (ncil - Aklama 17:5)

Buradaki fahielik, gerek Tanry brakp baka tanrlara tapmak demektir. Bugnk rak'ta bulunan Babil, dnyann en eski kentlerinden biridir. Ad Tevrat'ta geen Nemrut adndaki adam, kendi kuvvetine gvenip, kendini vp, kendi an iin ve btn insanl birletirmek amacyla o kenti kurdu. Oradaki kiilerin dncelerini gene Tevrat'ta okuyoruz:

"Kendimize bir kent kuralm" dediler, "Gklere eriecek bir kule dikip n salalm. Bylece yeryzne dalmayz." (Tevrat - Yaratl 11:4)

Arkeologlar Babil kenti ve kuleyi buldular. Basamakl piramitlere benzeyen Zigurat adl bu kuleler (aadaki resime baknz) sadece orada deil, btn Mezopotamya'da, brahim'in doduu Ur ehrinde de bulundu. Bu kulenin tepesinde kk bir oda vard. Tapnlan tanrnn o odann iinde bulunduunu sanrdlar. Ur ehrinde SN adnda, erkek olduu sanlan 'ay tanrsna' tapardlar.

te, Babil dncesi ve btn putperestliin balangc budur. Babil'in asl biimi 'Bab-El', anlam da 'Tanrnn kaps' demektir. Putperestliin z, kendi anlayna gvenerek, Tanry aramaya almak. Gerek Tanr'nn var olduunu doaya, evrene bakarak anlayabiliriz. Ama o gerek Tanr kendini aklamazsa, biz onu bulamayz; Onu bulmak iin onun yardmna muhtacz. Kiileri bu putperestlik sisteminden kurtarmak iin, Allah kendini bir kiiye aklad: o da brahim'dir.

1. Doru tapnmaya birinci adm: BRAHM - SHAK - YAKUP

brahim, bugnk rak'ta bulunan Ur kasabasnda dodu ve byd. Onun hayatndan salam bilgi almak istersek, onun ana yakn olan yazlara, yani Tevrat kitabna bakmamz gerekiyor:

"srail'in Tanrs RAB yle diyor" diye sze balad, "'brahim'in ve Nahor'un babas Terah ve br atalarnz eski alarda Frat Irma'nn tesinde yaard, baka ilahlara kulluk ederlerdi. Ama BEN atanz brahim'i rman te yakasndan alp btn Kenan topraklarnda dolatrdm; soyunu oalttm, ona shak' verdim." (Tevrat - Yeu 24:2-3)

Evet, Tanrnn armas olmasayd, brahim de br kiiler gibi putperest kalacakt. Tanr kiileri armyor, daha iyi, ahlaki durumu daha yksek olduu iin, ama zayf kiilerde kendi kuvvetini gstermek iin.

brahim drt defa mezbah, sunak yani kurbanyeri yapt. Bunlar birka kayadan oluan basit ta ynlaryd. O yerlerde Allah brahim'le konutu. brahim o yerde kurban kesti ve o ta ynlar bir ant olarak brakt. Oradan her getiinde Allahla yaad olaylar aklna getirdi.

Ama kesinlikle o talara eilmedi, ya da bakalarna "Bu talar Allahn dininde byk yer alyor. Onlara sayg gsterin" demedi. Ve bu ta ynlar zaten birka yl iinde bozuldular, unutulup gittiler. Bugnlerde onlardan hi bir iz kalmad. Bu sunaklarn kurulduu yerler unlard: ekem, Beytel, Hebron ve Moriya (yani sonradan Kudds'n olaca yer). Grdmz gibi, bunlarn hepsi Filistin'de bulunuyor, hi biri Arabistan'da deildir.

Bunlarn arasnda Beytel adndaki yere daha fazla dikkat etmemiz gerekiyor. 'Beytel' sznn Trkesi, 'Tanrnn evi'dir. Bu yerin ad en bata 'Luz' idi, ama brahim'in torunu olan Yakup orada gerek Tanr ile karlat iin orasnn adn Beytel olarak deitirdi. Bu nemli olay Tevrat'tan okuyalm:

Yakup Beer-eva'dan ayrlarak Harran'a doru yola kt. Bir yere varp orada geceledi, nk gne batmt. Oradaki talardan birini alp bann altna koyarak yatt. Dte yeryzne bir merdiven dikildiini, bann gklere eritiini grd. Tanr'nn melekleri merdivenden inip kyorlard.
RAB yanbanda durup, "Atan brahim'in, shak'n Tanrs RAB benim" dedi, "zerinde yattn topraklar sana ve soyuna vereceim. Yeryznn tozu kadar saysz bir soya sahip olacaksn. Douya, batya, kuzeye, gneye doru yaylacaksnz. Yeryzndeki btn halklar senin ve soyunun araclyla kutsanacak. Seninle birlikteyim. Gidecein her yerde seni koruyacak ve bu topraklara geri getireceim. Verdiim sz yerine getirinceye kadar senden ayrlmayacam."
Yakup uyannca, "RAB burada, ama ben farkna varamadm" diye dnd. Korktu ve, "Ne korkun bir yer!" dedi, "Bu, Tanr'nn evinden baka bir yer olamaz. Buras gklerin kaps (= Bab-El)."

Ertesi sabah erkenden kalkp bann altna koyduu ta ant olarak dikti, zerine zeytinya dkt. Oraya Beyt-El adn verdi. Kentin nceki ad Luz'du. Sonra bir adak adayarak yle dedi:

"Ant olarak diktiim bu ta Tanr'nn evi olacak. Bana verecein her eyin ondaln sana vereceim." (Tevrat - Yaratl 28:10-22)

Fakat Yakup, kendi memleketine sa salim dndkten sonra, ettii yeminini unuttu. Baka yere yerleti, Beytel'i ve Rabbin ona buyurduunu btn unuttu. Onun iin Tanr ona ikinci kez konuup oraya gitmesini buyurdu:

Tanr Yakup'a, "Git, Beyt-El'e yerle" dedi, "Sana grnen Tanr'ya orada bir sunak yap." Yakup ailesine ve yanndakilere, "Yabanc ilahlarnz atn" dedi, "Kendinizi arndrp giysilerinizi deitirin. Beyt-El'e gidelim. Sknt ektiim gnlerde yakarm duyan, gittiim her yerde benimle birlikte olan Tanr'ya orada bir sunak yapacam."
Bylece herkes yabanc ilahlarn, kulaklarndaki kpeleri Yakup'a verdi. Yakup bunlar ekem yaknlarnda bir sakz aacnn altna gmd. Sonra gtler. evre kentlerde yaayan halk pelerine dmedi. nk hepsini Tanr korkusu sarmt. Yakup adamlaryla birlikte Kenan lkesindeki Luz, yani Beyt-El Kenti'ne geldi. Bir sunak yapt. (Tevrat - Yaratl 35:1-7)

brahim'in, shak'n ve Yakup'un hayatlarndan u dersleri alyoruz:

2. Doru tapnmaya ikinci adm: MUSA

Yakub'un olu olan Yusuf'u kle olarak Msr'a sattlar. Fakat Rab onunla birlikte idi. Zamanla Firavun'un sarayna kadar ulat, Firavun'dan sonra en kuvvetli vezir haline geldi. Babas, agalar ve btn cinsi zamanla onun yanna geldiler. 430 sene iinde srail halk meydana geldi. Ondan sonra vakt gelmiti, onlar Msr'daki esirlikten kurtarmaya. Tanr bu i iin Musa'y kulland.

Tanrnn halk olan srail halk, bu zaman iinde Msrllarn birok adetlerini ve tapnma yollarn kopya etmiti. Allahn, brahim'e, shak'a ve Yakub'a vermi olduu derslerini unutmutu. Gerek Tanrya tapmakla beraber, birok Msrl putlara tapardlar ve putperest alkanlklarn srdrrdler.

Allah, srail halkn byk kuvvetle ve korkun mucizelerle Msr'dan karp Filistin topraklarna ulatrd. Ama kendisinin ne kadar kutsal olduunu gstermek iin ve halkn btn putperestlik alkanlklardan arndrmak iin krk sene boyunca onlarla urat. Hatta, Msr'dan kan iki milyon kiilik bir halktan sadece iki kii (Yeu ve Kaleb) Filistin topraklarna ayak bast. Geri kalanlarn hepsi lde ld.

En bata Rab kendini Musa'ya yanan bir alnn iinden tantt. Kendisinin kim ve adnn ne olduunu Musa'ya bildirdi:

Musa ... Horev'e vard. RAB'bin melei bir aldan ykselen alevlerin iinde ona grnd. Musa bakt al yanyor, ama tkenmiyor. "ok garip" diye dnd, "Gidip bir bakaym, al neden tkenmiyor!" ...
Musa yle karlk verdi: "srailliler'e gidip, 'Beni size atalarnzn Tanrs gnderdi' dersem, 'Ad nedir?' diye sorabilirler. O zaman ne diyeyim?"
Tanr, "Ben Ben'im" dedi, "srailliler'e de ki: 'Beni size Ben Ben'im diyen gnderdi. srailliler'e de ki, 'Beni size atalarnz brahim'in, shak'n, Yakup'un Tanrs Yahve gnderdi.' Sonsuza dek adm bu olacak. Kuaklar boyunca byle anlacam. (Tevrat - k 3:1-15)

Bu nemli olaydan gerek Tanrya tapmak iin iki nemli ders alyoruz:

(1) Tanr kendini 'brahim'in, shak'n ve Yakub'un tanrs' olarak tanttyor. Bununla gstermek istiyor ki, "Ben kendimi, kendi karakterimi, kim ve nasl olduumu bu kiilerin hayatlarnda akladm". Kim artk gerek Tanrya ulamak isterse, o kiilerin hayatlarn Tevrat kitabnda incelesin. Ve Tanr nasl brahim'i ardysa, ayn onun gibi imdi gene Musa'y aryor. Gene ayn dersi gryoruz: insan Allah istedii kadar ararsa da, Tanr kendini ona tantmadka insan onu bulamaz.

(2) Tanr kendi adn 'YAHVE' ya da trkesi 'Ben Benim' olarak bildiriyor. Musa Tanrnn adn sormutu. Halbuki, Tanr daha nce kendi adn yeterince aklad: brahim'in, shak'n ve Yakub'un tanrs. Tanr kendini daha ak bir biimde tantmak iin, ikinci defa Musa'ya bir ad veriyor: 'Ben benim'. Bununla kendi sonsuzluunu, deimezliini ve tek tanr olduunu gstermi oldu. Hem de artk kesin olarak bu ad btn zamanlar boyunca kendi zel ad olarak belirtiyor. Baka adlar taayan 'tanrlar' aslnda tanr deildir, gerek tanrnn yerini almak isteyen kt ruhlardr. Btn peygamberler YAHVE adnda konutular, geleceini bildirdiler ve mucize ilediler. Bu ad, YAHVE, bugnk tercmelerde ou zaman RAB olarak ( byk harfle yazlan biiminde) evriliyor.

srail halk Msr'dan ktktan sonra gryoruz, nasl Allah kendi varln, kendi yaknln halka gsteriyor:

Gece gndz ilerlemeleri iin, RAB gndzn bir bulut stunu (direi) iinde yol gstererek, geceleyin bir ate stunu iinde k vererek onlara nclk ediyordu. (Tevrat - k 13:21)

RAB'bin grkemi Sina Da'nn zerine indi. Bulut da alt gn rtt. Yedinci gn RAB bulutun iinden Musa'ya seslendi. RAB'bin grkemi srailliler'e dan doruunda yakc bir ate gibi grnyordu. (Tevrat - k 24:16-17)

Bu bulut sradan bir bulut, bir buu yn deildi. Tanrnn anllnn bir yansmas idi ve branice dilinde ona 'ekina' (Allahn huzuru) denilirdi. Bu bulutla kendi razln, kendi halkn kabul etmi olduunu gsterirdi. Bu bulut bulunduu yerde gerek anlamda 'huzur' var: insanlarn gnahlar kesin af ediliyor, insan ile Tanrnn aras dzelmi oluyor.

Allah Musa'ya buyurdu ki, o 'ekina' bulutun halkn arasnda oturmas iin, bir adr yaplsn. Ve Tevrat'n k kitabnda bu adrn nasl yapldn okuyoruz (blm 35-40). Aadaki resimde bu tapnan bir modelini ve plann grebilirsiniz. Bu adr tamamlandktan sonra, Allah onu kabul etttiini gstermek iin o ekina bulutuyla orada kendi huzurunu gsterdi:

O zaman bulut Buluma adr'n kaplad ve RAB'bin grkemi konutu (evi) doldurdu. Musa Buluma adr'na giremedi; nk bulut her yeri kaplam, RAB'bin grkemi konutu doldurmutu. (Tevrat - k 40:34-35)

Evet, Allahn evine nem veren, o bulutun orada bulunmas idi.

Ayrca, Allah Musa'ya bir 'Antlama Sand'n yapmasn buyurdu. Bu, 110 x 70 cm byklnde Akasya aacndan yaplm ve altnla kapl olan bir sandk idi. Onun stnde saf altndan yaplm ssl bir kapak, ve Kerubi denilen, iki kanatl melek figrleri vard. Bu sandk, Tanrnn ycelii iin bir taht, bir kral iskemlesi olacakt. Bu sandk Buluma adrnn en i odasna koyuldu. Kimse oraya giremezdi. Sadece bakhin denilen kutsal adamn hakk vard, ylda bir kere oraya girsin. O vakt bir kurbann kann alp, o kan sandn stne serperdi ve bylelikle halkn gnahlarn af oldu.

Tabii ki, Tanrnn buna ihtiyac yoktu, ama halknn ihtiyac vard. Btn bu tapnma sistemi kocaman bir dershane idi. Allah kendisi hakknda halkna u dersi vermek istedi:

Tanrnz RAB (yani YAHVE) benim. Kendinizi kutsayn ve kutsal olun. nk ben kutsalm. ... Tanrnz olmak iin sizi Msr'dan karan RAB benim. Kutsal olun, nk ben kutsalm. (Tevrat - k 11:44-45)

Benim iin kutsal olacaksnz. nk ben RAB kutsalm. Bana ait olmanz iin sizi br halklardan ayr tuttum. (Tevrat - k 20:26)

Evet, Allah kendi halk olan srail'e ve btn insanl bu kocaman dersi vermek istedi: "Ben KUTSALm, bana istediiniz gibi gelemezsiniz". brahim'de grdmz gibi, Allahn evi aslnda gnahlarn af edildii yerdir. nsann ihtiyac yok, dua etmek iin bir 'Allahevine' gitsin. O dnyann her yerinde olur.

Bakn, RAB'bin eli kurtaramayacak kadar ksa, kula duyamayacak kadar sar deildir. Ama sularnz sizi Tanrnz'dan ayrd. Gnahlarnzdan tr O'nun yzn gremez, sesinizi iittiremez oldunuz. (Tevrat - Yeaya 59:1-2)

nsann asl ihtiyac, kendi gnahlarnn kesin olarak af edildiini bilmek, Tanr tarafndan bunun iin bir garanti almaktr. Bu blmn banda grdmz gibi, Tanr bizden ruhta ve hakikatta yaplan bir ibadet bekliyor. Onun sebebi de, Allahn son derece kutsal olmasdr. Yreklerimizdeki kirlilik dururken, btn tapnmalarmz, yatp kalkmalarmz botur, Allahn katna eremezler.

Bedenlerimizin temizlii Allah katnda nemli deildir. Rab, insann yreine bakar. Tanrya balanacak olan tarafmz, bedenlerimiz deil, ama ruhlarmzdr. Onun iin bedende yaplan temizlik, Allahn nnde geersizdir. Daha kts, kendi bedenini temizleyip de "Artk Allahn nnde temizim" diye dnen kii, Allaha hakaret etmi ve kendi kendini aldatm olur, nk kendi yreindeki gnahlarn grmezlikten geliyor:

amar sodasyla ykansan, bol kl suyu kullansan bile, suun nmde yine leke gibi duruyor" diyor Rab Yahve. (Tevrat - Yeremya 2:22)

Vay halinize kanun muallimleri ve Ferisiler, ikiyzller sizi! nk kadehin ve anan (yani, kendi bedenlerinizi) d tarafn temizliyorsunuz, ama ierden agzllk ve rezillikle doludurlar. (ncil - Matta 23:25)

Demek, Allaha doru yolda ibadet edebilmek iin daha byk bir temizlie ihtiyacmz var, o da kurban yoludur. Ve Musa'nn zamannda gryoruz, nasl Allah yeryznde bir yer seiyor, nerede insanlarn gnahlar af edilsin: kendi setii halknn ortasnda. Ancak o yerde kendi halknn gnahlarn af ettirecek kurbanlar kesiliyor. Demek, geerli bir kurban olmadan insann tapnmas, ibadeti botur. Allahn Musa ile bize retmek istedii byk ders budur.

3. Doru tapnmaya nc adm: DAVUD ve SLEYMAN

srail halk Msr'dan ktktan sonra, krk sene boyunca lde gezdiler. Musa'nn yardmclarndan olup Yeu adnda bir adam vard. Bu Yeu'nun nderliinde srail halk Filistin'deki kasabalar ele geirdi ve oraya yerleti. Btn bu zamanlar iinde Musa'nn yapt Buluma adr ve Antlama Sand deiik kasabalarda dururdu: nce ilo, sonra Beytel, daha sonra Kiryat-Yearim ve en sonunda Yerualim'de.

Musa'nn lmnden sonra gene 400 sene geiyor. Allah istedi, asl tapnma sistemini btn dnyaya aklamaya hazrlk yapsn. Onun iin Musa'nn Antlama sand son olarak Yerualim kasabasnda durdu. Bu kasaba Allahn plannda byk rol oynad. Eski peygamber Yeaya yle bir zamann olacan bildirdi:

RAB'bin Tapna'nn kurulduu da, gelecekte dalarn en ycesi, tepelerin en yksei olacak. Uluslarn hepsi oraya akn edecek. Birok halk gelecek, "Haydi, RAB'bin Da'na, Yakup'un Tanrs'nn Tapna'na kalm" diyecekler, "O bize kendi yolunu retsin, Biz de O'nun yolundan gidelim." nk Yasa Siyon'dan, RAB'bin sz Yerualim'den kacak. (Tevrat - Yeaya 2:2-3)

Allah gstermek istedi ki, asl Ruhta ve gerekte tapnmak yolu bir gn btn milletlere ak olacakt. Ve bunun iin kral Davud'a Yerualim kasabasnda bir tapnak, bir Allahevi yapmasna izin verdi. Ama nemli bir farkla: Davud'un kendisi deil, onun soyundan gelen biri o binay yapacakt.

O srada kral (Davud), Peygamber Natan'a, "Bak, ben sedir aacndan yaplm bir sarayda oturuyorum. Oysa Tanr'nn Sand bir adrda duruyor!" dedi...
RAB dedi ki: oturmam iin bana sen mi tapnak yapacaksn? srail halkn Msr'dan kardm gnden bu yana konutta oturmadm. Bir adrda orada burada konaklayarak dolayordum.... neden bana sedir aacndan bir konut yapmadnz diye, hi sordum mu?'
"imdi kulum Davut'a yle diyeceksin: 'Her eye Egemen RAB diyor ki, halkm srail'e nder olasn diye seni otlaklardan ve koyun gtmekten aldm. ... "'Sen lp atalarna kavuunca, senden sonra soyundan birini ortaya karp kralln pekitireceim. Adma bir tapnak kuracak olan odur. Ben de onun krallnn tahtn sonsuza dek srdreceim.'" (Tevrat - 2.Samuel 7:3-13)

Bu szlerin nemi ok byktr. Davud'un olu Sleyman'n zamannda bu szler bir para gerekleti. Ama tam anlamyla ancak ok sene sonra, yani sa Mesih'in zamannda yerine gelmi oldular. Babasnn lmnden sonra, kral Sleyman Yerualim'in Siyon tepesinde kocaman bir bina kaldrp, Allahn buyurduu evini tamamlad. Onun plan Musa'nn Buluma adrnn btn aynsyd. Tamamlannca, o Antlama Sand o Allahevinin iine koyuldu, ve ayn Musa'nn zamannda olduu gibi, o ekina dediimiz Allahn ycelik bulutu o tapna doldurdu:

Khinler Kutsal Yer'den knca, RAB'bin Tapna'n bir bulut doldurdu. Bu bulut yznden khinler grevlerini srdremediler. nk RAB'bin grkemi tapna doldurmutu. (Tevrat - 1.Krallar 8:10-11)

Bununla Rab, bu yeri kendi yeri olarak setiini gstermek istedi. Bu bulut nerede ise, asl Allahevi, asl 'Beytullah' orasdr. Sade orada gnahlar iin kurban kesilebilirdi. Ve Sleyman'n zamannda gryoruz, nasl Allah yer olarak Yeralim kasabasn seiyor. Fakat Sleyman o Allahevi kaldrmakla, Allahn syledii peygamberlik szlerini sadece bir para yerine getirmi oldu. Peygamber Natan'n szlerini dikkatle incelersek, onlarn ok daha farkl bir tapnak gstermek istediini anlayacaz. Yukarda grdmz gibi, "senden sonra soyundan biri" deniliyor. Bu sz sadece Davud'un olu iin sylenmi olsayd, aka "senin olun" denilecekti. Ve gene "onun krallnn tahtn sonsuza dek srdreceim" diye bildiriliyor. Ama tabii ki, Sleyman'n krall sonsuza kadar srmedi, toplam krk sene srd. Onun soyundan gelen son kral da, sa'dan nce 587 senesinde, yani Sleyman'dan 400 sene sonra, tahttan indirildi. Ve o tarihten sonra, Davud'un cinsinden bir daha kral kmad. Davud'a gelen Allahn peygamberlik szn tam anlamyla yerine getiren sadece tek bir kii var; onun da kim olduunu aada greceiz.

Kral Sleyman'dan sonra Yerualim'deki Allahevi, btn insanlk iin bir rnek oldu. Sleyman'n nam ve an btn komu devletlere de yayld. Mesela, o Allahevinin yaplmas iin, Arabistan'n Yemen blgesinden altn getirildi. Orann kraliesi de 2000 km yolculuk yapp, Sleyman'n kendisiyle grmeye geliyor. Ve orada Yahudiler'in inand gerek Tanrnn kim olduunu, onun ad Yahve olduunu reniyor.

Ama btn bunlar, sadece kk bir rnek, yukardaki perygamberlik sznn sadece bir 'n tad' idiler. Tatan yaplm o Allahevi hi bir zaman Allahn son istedii deildi. O, kiileri asl 'Ruhta ve hakikatta' yaplan tapnmaya hazrlamak iin, bir sre o binay kulland. Musa'nn Buluma adr'nn yerine 400 sene sonra artk o ta bina geti. srail halk, bir renci gibi, bir st snfa geti.

Ve gene 400 sene geiyor. Allah yeniden srail halkna bir ruhsal ders vermeye kalkyor. Ama bunun iin en birinci o tatan yaplm binann yklmas gerekiyor. Daha Sleyman'n biografyasnda okuyoruz, nasl onu yrei hayatnn sonuna doru gerek Tanr olan Yahve'den ayrlp, putperestlie baland. Onun lmnden sonra da, Allahn halk olan srail ou zaman bu putperestli devam ettirdi. En sonunda kendi halkn bu gnahtan arndrmak iin, korkun bir ceza olarak onlar srgn etti. Babil kral Nebukadnesar gelip sa'dan nce 587 senesinde Yerualim kasabasn ve iindeki Allahevi yerle bir etti. Bu saldr dalgada oldu ve en birinci savatan sonra nemli kiileri Babil kasabasna srgn etmey balad. Bunlarn arasnda Hezekiel ve Daniel adnda iki peygamber de vard. Onlarn syledii peygamberlik szleri asl tapnma sistemini, asl Allahevini ne zaman ve nasl yaplacan mjdelediler.

Peygamber Hezekiel, sa'dan nce 592 ylnda, Eyll (Septemvri) aynn onyedisinde, Yerualim'den 1200 km uzaktayken bir grmde tapna ve orada yaplan putperestlii gryor. Arkasndan da Allahn grkemli ekina bulutu oradan ayrlp, Allahn kutsalln sembol olan ve 'Keruvlar' denilen melekleriyle Babil kasabasna, srail halkndan srgn edilen kiilerin yanna geliyor:

Bulut tapnan i avlusunu doldurdu ... Tapnak bulutla doldu. Avlu RAB'bin grkeminin parltsyla doluydu ... RAB'bin grkemi tapnan eiinden ayrlp Keruvlar'n zerinde durdu. (Tevrat - Hezekiel 10:3-4,18)

Bununla Allah apak gsterdi ki, "O tapnak, o Allahevi, artk botur. Artk onunla iim yok". O bina artk 'Allahevi' deil de, insanlarn kurduu sradan bir bina haline geldi. Ve Allah o binay redettiini gstermek iin, alt sene sonra (sa'dan nce 586 senesinde) onun dmanlar tarafndan yklmasna izin verdi. Allahn halk olan Yahudiler iin o korkun bir felaket idi. Allah onlar sanki terk etmiti. Ama Allahn plan iinde bu ac dersin de yeri vard: O kendi halkn putperestlikten arndrmak ve yava yava asl 'ruhta ve hakikatta' tapnma sistemine altrmak istedi.

Daha sonra Hezekiel baka bir grmde ikinci bir tapnak, bir Allahevi gryor. Allahn ekina bulutu onun iine giriyor ve bir daha kmyor, yani o tapnak sonsuzlara kadar kalacak olan bir tapnak olacak.

srail Tanrs'nn grkeminin doudan geldiini grdm. Sesi grl grl akan sularn sesi gibiydi. Grkeminden yeryz aydnlkla doldu ... RAB'bin grkemi douya bakan kapdan tapnaa girdi. Ruh beni ayaa kaldrp i avluya gtrd. RAB'bin grkemi tapna doldurdu ... tapnaktan birinin bana seslendiini duydum. Bana yle dedi: "nsanolu, tahtmn yeri, ayaklarmn basaca, srail halkyla sonsuza dek yaayacam yer burasdr. (Tevrat - Hezekiel 43:2-7)

Bu tapnak, bambaka olacakt, daha nceki binaya hi benzemeyecekti; elle dokunulan bir ta binas deil, ruha bir bina olacakt. Yahudi halk bunu anlayamad. Elli sene sonra Babil'den yava yava Filistin'e dnmeye baladlar ve zamanla yeniden tatan yaplan daha kk bir Allahevi kaldrdlar (sa'dan 520 senesinde tamamland). Ama o tapnak asl anlamda 'Allahn evi' deildi. nk onun alnda 100 tane kz, 200 tane ko ve 400 koyun kurban kestilerse de, Allahn ekina bulutu o binann zerine indiini okumuyoruz. (Tevrat - Ezra 6:17). O bina Hezekiel'in nceden grd ve mjdeledii bina deildi. Onun gereklemesi ok sonra olacakt.

4. Doru tapnmaya drdnc ve son adm: SA MESH

Ayn Hezekiel gibi Babil'de yaayan Daniel adnda baka byk bir peygamber vard ve o, Hezekiel'in peygamberlii nasl ve ne zaman gerekleecei konusunda bize ok kesin bilgi veriyor. Onun szlerinde Allahn plann ve onun ne kadar hakikat olduunu greceiz. nk Allah ona peygamberlik grevi vermedike, hi bir insan byle kesin ve konkret bilgiler veremez. O daha Babil kasabasnda iken, bamelek Cebrail ona gelip gelecekteki tarih hakknda kesin bilgi veriyor.

Daniel'in grd aklama, 70 hafta ile ilgilidir. Bu yetmi hafta, 70 kere yedier sene, yani 490 sene demektir (zaten 'hafta' sz sadece 'yedi' anlamndadr). Babil krallarndan biri, sraillilere izin verecek, Filistin'e dnsnler. O zamandan sonra, Yerualim kasabasnn yeniden yaplmas 7 'hafta' (=49 sene) srecek. Ama ondan sonra verilen tarih bilgileri bizim iin son derece nemlidir. Bamelek Cebrail ona yle konutu:

"Daniel, sana anlay vermek iin geldim" diye aklad, "Sen Tanr'ya yalvarmaya balar balamaz, duan yantland; bunu bildirmeye geldim. nk sen ok sevilen birisin. Bu nedenle szn anlamn kavra ve grm anla:
"Bakaldry ortadan kaldrmak, gnaha son vermek, suu balatmak, sonsuza dek kalc doruluu salamak, grm ve peygamberlii mhrlemek, en Kutsal' meshetmek iin senin halkna ve kutsal kentine yetmi hafta kadar zaman saptanmtr ... Bu altm iki hafta sonunda meshedilmi olan ldrlecek ve onu destekleyen olmayacak. Gelecek nderin halk, kenti ve Kutsal Yer'i yerle bir edecek. (Tevrat - Daniel 9:22-24,26)

Btn bu peygamberlik sz, 'meshedilmi olan' bir kii ile ilgilidir, o da tabii ki, sa MESH'tir. Onun yapaca grev u olacak: (1) sular balatp gnaha son vermek, (2) sonsuz bir doruluk getirmek ve (3) peygamberlik vazifesini mhrlemek (= son vermek). Btn bunlar sa Mesih yapt:

(1) Hata lmekle insanlarn sularn balyor, gnahlara son veriyor. Kendisi kurban olmakla, btn baka hayvan kurbanlarna son veriyor. ncil'de onun iin yazyor ki, "Ayn kurbanlar tekrar ve tekrar getiriliyor. Onlar gene de gnahlar ortadan kaldramaz. Ama Mesih gnahlar iin sonsuzlara kadar tek bir kurban getirdi." (ncil - braniler 10:11-12)

(2) "Mesih bizim iin Allahtan gelen bilgilik oldu: doruluk ve kutsallk ve kurtulu odur." (ncil - 1.Korintliler 1:30). sa Mesih yepyeni bir sistem getirdi. Aslnda onun getirdii sistemi 'din' demek bile yanl. nk her dinde kii kendi kendini, yapt iyi ilerine dayanarak kurtarmak zorunda. Ama sa Mesih'in getirdii sistemde, Allah kiileri sa Mesih'in getirdii kurbanna dayanarak doru sayyor. Ve bu sistem sonsuzdur.

(3) "peygamberlii mhrlemek" - btn eski peygamberlik szleri sa Mesih'in hayatnda yerine geldi. sa Mesih peygamberlik grevine son verdi. Peygamberler sadece birer habercidir, ama haber gnderenin kendisi geldi mi, onlara i kalmyor. Peygamberler szlerini "RAB yle diyor..." szleriyle balattrdlar. Fakat sa Mesih hep yle derdi: 'BEN size diyorum...'. Kendisinden sonra kesinlikle bir daha Allah tarafndan peygamber kmayacak. Kendisinden sonra gelenler iin sa yle konutu: "nk sahte mesihler ve sahte peygamberler kalkacak... Onun iin, size dediler mi, 'Bakn, ssz yerlerdedir', siz kmayn." (ncil - Matta 24:24,26) Evet, sa Mesih'ten sonra kalkp, baka kurbanlar ve baka bir doruluk sistemi kaldrmaya alan kii sahte bir peygamberdir.

imdi de Daniel'in mjdeledii Mesih'e dnelim: Daniel sadece yle olacan bildirmekle yetinmiyor, ayn zamanda bu olaylarn ne vakt gerekleeceini de gsteriyor: 49 (7+42) hafta, yani 49 x 7 = 483 sene sonra. ran kral Artahasta sa'dan nce 458 senesinde Yahudiler'e dnmeye izin verdi. Ondan tam 483 sene sonra (.S. 26 ylnda) sa Mesih haa gerilip Daniel'in bu artc peygamberliini yerine getirmi oldu. Burada Allahn ok byk bir ipucu, sa Mesih'in doru ve hakikat olduunu gsteren bir ispat gryoruz: daha yzlerce sene nce Allah kendi peygamberlerine ne olcan bildiriyor - hem de tam senesine kadar.

Evet, sa Mesih'in hayatnda Allah kendi plann tamamlam oldu. Asl tapnak, gerek Allahevi SA MESH'N KENDSDR. Onda srail halkna, brahim'le balayarak vermek istedii dersler asl anlamlarna kavumu oldular. imdi de sa Mesih nasl ve hangi anlamda 'Allahevi' olduuna biraz daha aratralm.

Daha yukarda grdmz gibi, Allahevine anlam veren, onu aslnda 'Allahevi' yapan, Allahn ekina bulutudur. Onsuz hi bir yer Allahevi olduunu ispatlayamaz. Ama o bulut nered ise, Allahevi orasdr. sa Mesih'in hayatnda gene, bu bulutun ne kadar byk bir rol oynadn greceiz.

Daha sa'nn domasn anlatan szlerde gryoruz, nasl o bulut anas Meryem'in zerine geldi. Kendisine ocuk sahibi olacan bildiren melek yle konutu:

"Meryem, korkma. nk Allahn gznde iyi grndn. Ve ite, gebe kalacan. Senin bir ocuun olacak. Onun adn da sa koyacaksn. O byk olacak, 'En yksek Olan'n Olu' diye arlacak. Rab Allah da Ona dedesi kral Davud'un iskemlesini verecek. Yakup soyu zerine sonsuza kadar krallk srecek, krallnn sonu hi gelmeyecek."
Meryem melee yle dedi:"Ama bu nasl olacak ki? Ben el dememi bir kzm."
Melek de ona cevap verip dedi ki,
"Kutsal Ruh senin zerine gelecek. 'En yksek Olan'n kuvveti, senin zerine glge salacak. te, tam onun iin doacak evladna 'Kutsal' diyecekler, 'Allahn Olu' diyecekler. (ncil - Luka 1:30-35)

Yzlerce sene nce peygamber Daniel'e konumu olan bamelek Cebrail, bu sefer sa'nn anas olan Meryem'e grnyor ve 'En yksek Olan'n kuvveti, senin zerine glge salacak" szleriyle sa Mesih'in bedeni nasl meydana geleceini ve aslnda kim olacan mjdeliyor. sa Mesih'in bedeni artk Allahn evi olacak. Musa ve Sleyman'n zamannda grdmz ekina bulutu artk sa Mesih'te olacak. Ve bylelikle peygamber Hezekiel'in grd yeni tapnan nerede olduunu da anladk. O tapnak artk kayalarla, tahtalarla kaldrlan bir bina deil, "Allahn Sz" adn tayan diri bir varlk, sa Mesih'in kendisidir.

sa Mesih aa yukar 32 yanda iken, Allahn ann gsteren o bulutu gene gryoruz. Yanna renci alp bir balkann tepesine binmiti. Orada sa'nn grnm deiti, bembeyaz ve parlak oldu. Yannda iki peygamber olan Musa ve lyas grnd ve sonra:

O daha konuurken, ite, parlak bir bulut gelip onlarn stne glge sald. Ve buluttan yle bir ses geldi: "Sevgili Olum budur, Onunla ferahlanyorum. Onu sesleyeceksiniz!" (ncil - Matta 17:5)

sa'nn lmnden ve diriliinden sonra bu bulutu yeniden gryoruz:

Bu szleri syledikten sonra, onlarn gzlerinin nnde yukar kaldrld. Bir bulut Onu ald ve onlarn gzlerinden uzaklatrd.
(ncil - Apostollarn leri 1:9)

Ve son olarak, dnyann sonunda sa Mesih tekrar gelecek ve gene o bulutun onunla birlikte olacan gryoruz. sa Mesih daha hayattayken onu nceden bildirdi:

Ve o vakt nsanolu'nun nian gkte grnecek. O vakt dnyann btn milletleri alayp itmelenecekler. Ve nsanolu'nu grecekler, nasl gkteki bulutlarn zerinde kuvvetle ve byk anllkla geliyor. (ncil - Matta 24:30)

Ve madem artk asl tapnak, gerek Allahevi sa Mesih olarak yeryzne geldi,o tatan yaplm binaya hi bir i kalmayacak. sa'nn doumundan 20 sene nce Kral Byk Hirodes, Yahudilerin gzne girmek iin, o tapnan restorasyon edilmesini buyurdu. Onun eski talarn yerinden karp kocaman ve ok pahal yeni talarla deitirdi. O restorasyon ii ak 64 senesine kadar srd. Fakat sa Mesih her zaman bu talarn nemsiz, anlamsz olduunu gsterdi. Yahudilerle konuurken onlara yle buyurdu:

sa onlara yle cevap verdi: "Bu Allahevini ykn, ben de onu gnde kaldracam."
Yahudiler de yle konutular: "Bu Allahevini ak krk alt senede bitirdiler, sen de onu gnde mi kaldracan?" Ama sa'nn syledii Allahevi, kendi bedeniydi.

Ve gene lmnden birka gn nce, rencilerine ne olacan bildirdi:

sa, Allahevinden kp uzaklamakta idi. O vakt rencileri Ona geldiler ve Allahevinin yapln gsterdiler. Ama O onlara cevap verip dedi: "Btn bunlar gryor musunuz? Size doru bir ey syleyeyim: burada ta stnde ta kalmayacak; hepsi yklacak."

Bu olay da, sa'dan sonra 70 senesinde gerekleti. Yahudiler Roma Emperatorluuna kar ayaklandlar. Bunun zerine Romal general Titus byk bir orduyla Filistin'e yryp Yerualim kasabas ve iindeki Allahevini de ykt. O zamandan beri Yahudiler btn dnyaya yaylmaya baladlar. O tapnak da bir daha yaplmad. O binadan tek bir temel duvar kald. 'Alay duvar' olarak bilinen bu duvar bugne kadar Yahudi dininin bir semboldr. Allah sa Mesih'in szlerini dorulad. Asl Allahevi artk o kendisidir. Yeryznde o ad hak eden herhangi baka bir bina yoktur.

Bylelikle Allah en bataki plann ve brahim'in hayatyla balattrd dersi tamamlam oldu. Allah batan beri istedi ki, insanlar Ona 'Ruhta ve hakikatta' tapsnlar. O da imdi sa Mesih'le gerekleti. Artk herkese aktr. sa Mesih bir kadnla konuurken u nemli hakikat gsterdi:

"Kadn, bana inan, yle bir vakt gelecek ki, Baba'ya ne bu balkanda ne de Yerualim'de tapacanz. (ncil - Yuhanna 4:21)

Yahudiler ile Samiriyelilerin arasnda byk ve hi bitmeyen bir tartma vard: Kble nerede, diye. sa Mesih'in cevab da bugn bizim iin en byk nem tayor: "Ne orada, ne burada". Btn kble dncesi ortadan kalkt; daha dorusu, asl kblemiz artk sa'nn kendisidir. Duaya cevap bulacamz, gnahlarmzn af edildii ve sonsuz yaam suyun kayna sa Mesih'in KENDSDR.

YERUALM'N (Kuds'n) NEM

Yukarda grdmz gibi, tarihin bandan beri Allahn byk bir plan vard. Allah bize kesin olarak gstermek istedi ki, kendini o kasabada tanttracak. Ve onu brahim'in, Sleyman'n ve sa'nn hayatlarnda gryoruz:

BRAHM
(sa'dan 2000 sene nce)
SLEYMAN
(sa'dan 1000 sene nce)
SA MESH
Moriya tepesinde
= YERUALM'DE
Sion tepesinde
= YERUALM'DE
Golgota tepesinde
= YERUALM'DE

BRAHM (sa'dan 2000 sene nce) Moriya tepesinde = Yerualim'de SLEYMAN (sa'dan 1000 sene nce) Siyon tepesinde = Yerualim'de SA MESH Golgota tepesinde= Yerualim'de

- BRAHM, kendi olu olan shak' alp, Tanrnn ona buyurduunu yerin getirmeye kalkt. Tevrat kitab da bize tam olarak onun nerede olduunu da sylyor: Moriya tepesinde, yani Yerualim'de

- SLEYMAN'n TAPINAI: Allah gene Yerualim kasabasn gsterdi. Babas Davud'un zamannda Allah kendi meleiini gsterdi, ve Allahevinin nerede olacan belli etti: Siyon tepesinde, yani Yerualim'de.

- SA MESH'in lm: Nerede brahim olu shak' kesecekti, nerede her sene gnahlar iin kurban sunulurdu, ite tam ayn kasabada asl ve son kurban sa Mesih de ld, yani Yerualim'de

BAB-El ve BEYT-EL - Hangisi brahim'dendir?

Gerek Tanry tanmayan putperest halklar kendi tanrlar iin evler yapardlar. Bunlara tapnak, ya da eski Trke 'mabed' diyoruz. Atina'daki Partenon'dan Kamboa'daki Angkor Wat'a kadar dnyann her devletinde yle binalara rastlyoruz. Her halk bu binalara byk bir sayg gsterir, taptklar tanrlarn gerekten orada olduunu sylerler. Ama gerek Tanr, sonsuz Allah yle tapnaklarn iinde bulunan bir varlk deildir. Incil'de bize bu ders aka veriliyor:

Dnyay ve onun iinde her ne varsa yapm olan bir Tanr var. Ve O, elle yaplm Allahevlerinde oturmuyor, nk zaten gkyz ve yeryznn efendisidir. nsann elleriyle Ona hizmet edilmez, sanki Onun ihtiyac var birhangi eye! Hayr, O kendisi herkese hayat, soluk ve her eyi veriyor. (ncil - Apostollarn leri 17:24-25)

Onun iin gerek tanrnn birhangi binann iinde var olduunu dnmek byk bir samalktr. Bu anlamda 'Allahn evi' diye bir ey yok.

Dua etmek iin de Allahn setii, zel bir yere ihtiyacmz yok.

brahim''i rnek alalm: o, bugnk rak'ta bulunan Ur kasabasnda dodu. Tanr onu orada ard. brahim'de ona orada dua etti. Daha sonra onu bugnk Trkiye'de, Haran kasabasnda gryoruz. brahim gene orada dua ediyor. Filistin'de, sonra Msr'da, her yerde brahim ona dua ederdi. Hi bir yerde okumuyoruz ki, brahim dua etmek iin herhangi bir yere dnsn ya da yeryznde herhangi bir binann nnde eilsin. Hayr, gerekten var olan Tanr, her yerde brahim'le birlikte idi. brahim'in zamannda yaayan putperestlerin tanrlar sadece bir devletin ya da halkn tanrlaryd. Halbuki brahim'i aran Tanr btn dnyann tanrsdr. Onun yeri herhangi bir toprak paras ya da bina deildir. Onun iin brahim kesinlikle o Tanrya herhangi bir bina kaldrmad.


Sayfann bana dn Sonraki konu