Gercek tanri kimdir?"

email:
mektup@incilbg.com

Gerek tanrnn ADI

1. Genel adlar ve zel adlar

Birok kii sanyorlar ki, "Madem tek bir Tanr var, Onun ad nemli deil - Allah Allahtr!". Ama bu konuda biraz daha derin dnmek gerek. Ve hemen belirtmemiz lazm ki, iki tr ad var: genel adlar ve zel adlar.
Genel adlar, ok geni olarak, bir maln ya da kiinin kategorisini gsteriyorlar. Mesela: "Bu nedir?" - "anaktr", ya da "Bu adam nedir?" - "Polistir" diyoruz. 'anak' ve 'polis' iki genel addr, iki kategori gsteriyorlar. Ve Trkede 'tanr' szc Vikipedi'de yle tanmlanyor: "evrenin tek yaradan ve yneteni olduuna inanlan doast varlk". Genel ad kullannca, tek var olan Tanrya hangi ad kullanrsak kullanalm, hi fark etmiyor: 'God' dersen ayn, 'Hoda' dersen ayn, 'Bog' dersen ayn, 'Devla' dersen ayn, 'Tanr' dersen ayn ve 'Allah' da dersen ayn.

2. 'Allah' sz nereden geldi?

Arap dilinde 'tanr' szc 'ilah' demektir. Arapada bir grubun iinden belli bir tane gstermek iin 'al-' ya da 'el-' szn ne koyuyorlar. Buna tanmlk, ya da artikel diyoruz (ngilizce 'the'; Almanca 'der, die, das'; Franszca 'le, la' gibi). Demek, eski Araplar bile, en byk tanry gstermek iin 'Al-ilah' szn kullanrdlar, o da zamanla 'Allah' olarak ksaltld. 'Allah' sz bir genel ad olarak kullanld zaman, tek Tanry gsteriyor ve mslman olmayan kiiler tarafndan da kullanabilirler.

3. 'Allah' bir genel ad m, yoksa zel ad m?

Halbuki, mslmanlar yle dnmyorlar. Onlar iin 'Allah' genel bir ad deil, zel bir addr, sanki sadece mslmanlarn maldr. Bakasnn kullanmasn ho grmyorlar. Buna gnlk yaamdan bir rnek verelim: trk televizyonuna dikkat ederseniz, yabanc filmlerde mslman olmayan biri konuurken, tercmanlar onun azna hi bir zaman 'Allah' szn koymuyorlar.

Can Klod van Dam kzarken, onun azndan "Aman Allahm!" szlerini iitemezsiniz, ona trkede "Ya Tanrm!" dedirtiyorlar. Bir Ceki an filminde adam iki Msrl ile dvrken, Trk tercmanlar Ceki an'n szlerini "Aman Tanrm" olarak evirdiler, Msrllarn gene, "Allah belan versin" olarak. Demek Allah, mslmanlarn anlayna gre, mslman tanrsnn zel addr.

Ayn bunun gibi, Kuran baka dillere tercme edilirken, o dilin 'tanr' sz kullanlmyor, 'Allah' sz hi evirilmeden olduu gibi geiyor. Neden Kuran'n ngilizce tercmelerinde 'God' sz kullanlmyor? Neden trke tercmelerinde 'Tanr', ve bulgarca tercmesinde 'Bog' sz kullanlmyor? Btn bunlardan anlalyor ki, mslmanlara gre 'Allah' bir genel ad deildir, zel addr.

4. Tanrnn zel ad nedir?

Ayrca, Kuran'a gre 'Allah' ad eskiden beri insanlarn bildikleri, eski peygamberlerin yaydklar ad imi. Adem, Nuh, brahim, Yakup, Yusuf, Musa, Davud, Sleyman, Yunus ve sa - Kuran'n dedii doru ise, bunlarn hepsi dua ederken 'Allah' adn kullanm olmaldrlar. O peygamberlerle konuan tanr, kendini o adla tantrm.

Bu teori doru olsa, Tevrat ve ncilde bunun izlerini bulmamz gerek. Bazlar hemen "Ama o kitaplar deiti" haykrarak itiraz edecekler. Bu konuda aadaki blmne baknz. Burada sadece bu kadarn syleyeyim: ALLAHIN SZ DEMEZ, DETRLEMEZ. Allah izin vermeyecek, baz kitaplar bozulsun, bakas gene muhafaza edilsin. yle bir dnce byk samalk, hatta Allahn yce adna ar bir kfrdr.

stelik, bir kii deiiklik yapmaya kalksa bile, kendisinden korktuu tanrnn adn kesinlikle deitiremez. Tam tersi, yle bir sahtekr meydana ksa bile, yapt sahtekrlk daha byk bir otorite kazansn diye, herkesin bildii, herkesin kulland tanrsnn adnda konuacak. Onun iin emin olabiliriz, bugnk Tevrat'ta bulduumuz Tanrnn zel ad ayndr. Btn eski peygamberler o ad tandlar, o addan korktular.

imdi de Tanr'nn kendi zel adn Musa'ya nasl tanttn Tevrat'tan okuyacaz. Musa krk yandayken, Msr'da bir adam ldrdkten sonra korkup Midyan devletine kayor. Orada Yitro adnda bir adamn kzyla evlenip krk sene boyunca obanlk yapyor. Artk seksen yana gelmiken, Tanr yanan bir alnn iinden ona konuarak kendini tantyor ve Musa'ya grev veriyor, Msr'a dnp srail halkn oradan karsn.

Musa yle karlk verdi: "srailliler'e gidip, 'Beni size atalarnzn Tanrs gnderdi' dersem, 'Ad nedir?' diye sorabilirler. O zaman ne diyeyim?" Tanr, "Ben Ben'im" dedi, "srailliler'e de ki: 'Beni size Ben Ben'im diyen gnderdi.' "srailliler'e de ki, 'Beni size atalarnz brahim'in, shak'n, Yakup'un Tanrs Yahve gnderdi.' Sonsuza dek adm bu olacak. Kuaklar boyunca byle anlacam." (Tevrat - k 3:13-15)

Tanr, Musa'nn sorusuna ok ilgin bir cevap veriyor. Kendi zel adn 'YAHVE' olarak tantyor. Hem de diyor ki, bu ad dnyann sonuna kadar ayn kalacak, insanlar tek Tanry yalnz bu adla aracaklar. Peki, 'Yahve' sz ne demektir? branice dilinde o sz, sadece "Ben ben'im" demektir. Bugn ne isem, sonsuza kadar o olacam. Bu anlam, 'Yahve' adnn hi deimeyeceine, baka bir zel ad onun yerine geemeyeceini bir defa daha vurguluyor.

te, btn eski peygamberler Tanry 'Yahve' ad altnda tanrdlar, Ona o adla haykrdlar, o adla kurban keserdiler ve yemin ederdiler. Musa'ya verilen on emirin birincisi zaten bu adla ilgilidir:

"Seni Msr'dan, kle olduun lkeden karan Tanrn Yahve benim. Benden baka tanrn olmayacak." (Tevrat - k 20:2-3)

Demek, ancak Tanry bu zel 'Yahve" adyla tanyan, onu bu adla aran kii, gerek Tanrya tapm olur. Baka zel ad kullananlar, brahim'in tanrsna deil, insanlarn uydurduklar bir tanrya tapm olurlar.

5. 'Yahve' ve 'Allah' ayn mdr, deil midir?

ALLAH
YAHVE

Ama ne yazk ki, Kuran'a baktmzda, bir kere olsun, 'Yahve' adna rastlamyoruz. Kendini Muhammed'e gsteren ruhsal varlk, gerek Tanr olan Yahve deildi, brahim'in tanrs deildi. Zaten Muhammed 'Yahve' adn Yahudilerden renemedi. Musa'nn nc emrine uygun olarak ("Tanrn Yahve'nin adn bo yere azna almayacaksn. nk Yahve, adn bo yere azna alanlar cezasz brakmayacaktr." Tevrat - k 20:7), Yahudiler Tanrnn 'Yahve' adn kolay kolay azna almazlard, Yahudi olmayanlara bildirmezlerdi. Tanr iin genel ad olan 'Elohim' szn kullanrdlar. O da 'Allah' szne benzedii iin, Muhammed o ikisini ayn sand ve bylece brahim'in tanrs Kuran'da 'Allah' oluverdi. Ama gerekten yle deildir. brahim, Yahve adn biliyordu, Muhammed bilmezdi. Onun iin Kuran'daki 'Allah', kesinlikle brahim'in tanrs, tek gerek Tanr deildir.

6. Muhammed, Araplara 'Allah' adn yayarken, yeni bir ad m tantt?

Muhammed, yeni bir dinin kurucusu deildi, dini bir reformcu idi. Yani, yeni bir sistem, yeni bir tanr tantmad, Araplarn inan sisteminin iinde baz deiiklikler yapt. Daha sonra greceimiz gibi, mslmanlarn tapnma sistemi, kkte putperestlerin tapnma sisteminin aynsdr: namaz, kble, oru, cuma gn, kutsal aylar, Kaabe, baka kutsal yerler - btn bunlar putperest Araplarn dininden islamiyete geirilen unsurlardr.

'Allah' ad da yeni tantlan bir ad deildi, putperest Araplarn inandklar tanryd. Greklerde olduu gibi, birok tanrya inanp bunlarn stnde byk bir tanrnn var olduunu kabul ederdiler. Grekler o byk tanrya 'Zevs' adn verdiler, Araplar gene 'Allah'. Ve nasl Zevs'in oullar ve kzlar vard (mesela: Herkules ve Atina), Araplarn 'Allah' tanrsnn da kzlar vard. Onlarn adlar Kuran'da geiyor: 'Al-Lat', 'Al-Uzza' ve 'Menat' (Necm Suresi 53:19).

Eski Greklerin en byk tarihisi ve btn tarih biliminin babas olarak bilinen Herodot, sa'dan nce 430 senelerinde (yani Muhammed'den daha 1000 sene nce) Arabistan' gezdi ve Araplarn dinini yle tarif etti:

"Onlarn sadece iki tanrlar var: Bakhus ve Urania.... Bakhus'a kendi dillerinde Orotal, Urania'ya ise Alilat diyorlar." (Herodot, Tarih Kitab, Cilt 3)

Grekler, baka halklarn tanrlarn tarif ederken, onlarn karakteri ve grevlerine bakp kendi tanrlar ile karlatryorlard. Mesela, Romallarn ba tanrs, ve tanrlarn babas olan Jupiter'e Zevs derdiler, Vens'e Afrodit v.s.. Herodot'un anlatt 'Alilat', phesiz Kuran'da bile ad geen Al-Lat putudur. Orotal gene, 'Allah-u-teala', yani bugn bile Mslmanlarn kendi tanrlar iin kullandklar bir ad.

Putperest Araplarn 'Allah', en bata sadece bir genel ad idi. Her ehir baka baka putlara tapp, en yksek putuna 'Al-ilah', yani 'byk tanr' diyordu. Mesela, Mekke'de yaayan Kurey halk iin 'Allah' sz, en byk tanrs olan 'Hobal' adl tanr anlamna geliyordu. Hobal'n heykeli krmz tatan yaplm byk bir insan biimi idi. Amr ibn Luhay onu Moav diyarndan (bugnk rdn devleti) Arabistan'a getirmiti. 'Hobal' sz, branice 'Ha-Baal' sznden geliyor ve Tevrat'ta geen 'Baal-Peor' adl putun aynsdr:

Bylece (srail halk) Peor Baal'na balandlar. RAB bu yzden onlara fkelendi. Musa'ya, "Bu halkn btn nderlerini gndz benim nmde ldr" dedi, "yle ki, srail halkna fkem yatsn." Bunun zerine Musa srail yarglarna, "Her biriniz kendi adamlarnz arasnda Peor Baal'na balanm olanlar ldrn" dedi. ... Hastalktan lenlerin says 24.000 kiiydi. (Tevrat - lde Saym 25:1-9)

O 'Hobal' tanrnn heykeli Kbenin iinde duruyordu. Hatta, Hobal iin 'Rab-l beyt', yani 'Kbe'nin efendisi' ad kullanlyordu. O putun sa eli eksikti, Kurey halk da ona altndan bir el yapt. Byk kararlar almak iin, bu putun nnde falclk yaplrd: yedi tane ok atlrd ve oklarn duruuna gre, 'devam et', 'bekle' ya da 'vazge' cevab verilirdi. Uhud savanda mslman ordusunu yendikten sonra, Kurey halkndan olan Ebu Sufyan "Hobal-u-ekber! Hobal-u-ekber!", yani "Hobal byktr!" diye bard. Muhammed'den nceki putperest Araplar, Hobal'n heykelinin nnde durup ALLAH'a dua ederdiler, yani Allah sadece Hobal iin kullanlan baka bir ad idi.

Evet, 'Allah' ad putperest Araplarn kabul ettikleri tanrnn adyd. Muhammed'in babasnn ad bile onu gsteriyor: 'Abdullah' ad, 'Allahn kulu' ya da hizmetisi demektir. Demek, Muhammed'in dedesi Abd-ul Muttalib bile, 'Allah' adl tanrdan korkup, oluna onun adn ieren bir ad vermiti. Peki, Muhammed'in dedesi onun babasna bu ad verirken, Allah dedii tanr kimdi? Bunu anlamak iin gene mslman tarih kitaplarna bakalm. bn shak'n 'Srat-ul Resulullah' adl Muhammed biografisinde unu okuyoruz:

Abd-ul Muttalib genlik yllarnda Hobal putunun nnde durup, 'Allah'a yemin etmiti: "Bana on tane oul verirsen, sana bir tanesini keseceim".

Burada ak bir biimde gryoruz, nasl putperest Araplarn 'Allah' dedikleri sadece 'Hobal' iin baka bir ad idi. 'Allah' dediimiz varlk Muhammed'den nce sadece en byk put idi. yleyse, neden Kuran'da Muhammed'in ona kar ktn, ona tapmay yasak ettiini okumuyoruz? Al-Lat, Al-Uzza ve Menat adl putlar Kuran'da geerken, neden daha byk olan 'Hobal' gemiyor? Hatta ngilizcede nl 'The Dictionary of Islam' (slamiyet Szl) bile bu konuda diyor ki:

Btn Kuran'n iinde bu putun ak bir biimde hi gememesi, gerekten artc bir eydir. (Thomas Patrick Hughes, B.D., s. 181, "Hubal" bal altnda)

Bunun cevab gayet kolaydr: Muhammed Hobal' yok etmeye gerek grmedi, onu 'Allah' ad altnda ve deiik bir biimde kabul etti. Tek bir tanrya inanan Muhammed, Yahudilerin ve Hristiyanlarn tek tanr inancna imrenerek, kendi halknn kabul ettii en byk tanrs 'Hobal' alp, tek gerek tanr olarak tantmaya balad. Onun heykelini krd, ama onun evini salam brakt. Onun zel adn unutturdu, ama onun genel adn ilan etmeye devam etti. Bunu yapmakla, gerek tanrya ulatn, gerek dini bulduunu sand.

Bu yntem, aslnda Muhammed'in icat ettii bir ey deildir. Daha binlerce sene nce bile, kiiler tek gerek tanry ararken ayn yolu kullandlar. Aadaki rnei okuduktan sonra kendi kendimize soralm: acaba bu yntemle, yani birok putlarn arasndan bir tanesini seip, onu tek tanr olarak ilan etmekle gerek tanrya ulaabilir miyiz?

7. Eski Msr'dan bir rnek: Firavun Ehnaton'un reformu

Eski Msr'n 18. krallnda, sa'dan nce 1353 ylnda, (yani Muhammed'den yaklak 2000 yl nce) Amenhotep IV. kral oldu. Bu Firavun, Msr'n tarihinde ilk olarak, herkesin tek tanrya inanmasn emretti. Eski Msr'da ok tanrya taplrd, ama bunlarn en by 'Amon' denilen gne tanrs idi. Onun altnda birok tanr vard, ama onlarn en nemlileri 'sis', 'Osiris' ve 'Horus' idi. Bu nn Nil rmandaki suyun her sene dp binmesini saladklarna inanrdlar.

Msr'n tapnma sistemi, kuvvetli khinlerin elinde idi. Sradan vatandalar, dorudan doruya tanrlarna ulaamazd. Firavun Amenhotep IV. bunu deitirmeye kalkt. Devletin btn gcn kullanp, 'Amon' tanrs ile birlikte, btn tanrlar yok etti. Onlarn tapnn kontrol eden khinleri grevlerinden att, kar gelenleri ldrd ve btn putlar krp dkt. Talarn zerindeki yazlarnda bile eski tanrlarn adlarn sildirdi.

Tek tanr inancnda ne kadar ciddi olduunu gstermek iin, kendi adn bile deitirdi: artk Amen-Hotep (trkesi: "Amon razdr") deil, ama Ehn-Aton (trkesi: "Aton memnun kald") olacakt. Aton da bir gne tanrs idi, ama bu sadece bir sembol olacakt. Artk sis, Osiris ve Horus olmayacaklard; Ehnaton onlarn gcn Aton'un gcnn bir paras olduunu syledi. Gne bir tekerlek gibi gsterildi. Ondan uzanan nlar herkese ular ve bylelikle her insana yaam verirdi. Tek tanrnn yaratc gcnn gzel bir sembolyd.

Dikkatimizi eken udur: Muhammed binlerce sene nce yaayan Ehnaton'un yaptn tekrarlad: kendi halknn en byk tanrsn alp, onu tek tanr olarak ilan etti, onun adn deitirdi ve kendi din sistemini kaba kuvvetle oturtmaya alt.

Acaba, bu yntemle gerek Tanr'ya ulaabildi mi? Bugn 'Aton' tanrsna tapabilir miyiz? Madem, biroklarn kabul ettii gibi, Tanr tektir, onun ad nemli deildir ve tek bir Tanrya inanan herkes, ayn tanrya tapm oluyor. O halde bugne kadar o tek Tanrya 'Aton' adyla tapmaya kalksak, gerek Tanrya m tapm m oluyoruz? 'Bismillah ir-Rahman ir-Rahim' yerine 'Bismilaton ir-Rahman ir-Rahim' dersek, olur mu? Kelime-i ehadetinde "La ilah illa Allah" yerine "La ilah illa Aton" diyebilir miyiz?

Evet, taptmz tanrnn zel ad nemlidir. Ve mslmanlar bu satrlar okurken, herhalde sinirlenip kplere binmiler. Oysa Tevrat, Zebur ve ncil'i bilen kiiler Muhammed'in getirdii dinsel sisyeme ayn gzyle bakacaklar, an tepkiyi gsterecekler: Kuran'daki 'Allah' kesinlikle Yahve deildir, kesinlikle brahim ve br nceki peygamberlerin tanrs deildir! Bu nemli gerei sonraki sayfalarda detayl olarak inceleyeceiz. Gerek tarihsel elikilerden, gerek karakter farkllklarndan Kuran'daki tanr ile brahim'in tanrs ayn olmadn gstereceiz.


Sayfann bana dn Sonraki konu